5 ) موثقه سماعة : موثقه سماعة ؛ قال سألته عن رجل له جارية فوثب عليها ابن له ففجرها ؟ فقال : قد كان رجل عنده جارية و له زوجة فامرت ولدها ان يثب على جارية أبيه ففجر بها فسئل أبو عبد اللَّه « عليه السلام » عن ذلك فقال : لا يحرم ذلك على أبيه الّا انّه لا ينبغى ان يأتيها حتى يستبرئها للولد ، فان وقع فيما بينهما ولد ، فالولد للاب اذا كانا جامعاها فى يوم واحد و شهر واحد . « 1 » 6 ) چند توضيح درباره موثقه سماعه : - در روايات بسيارى از اوقات وجه سؤال نقل نمىگردد ، ولى از پاسخ مىفهميم كه سؤال از چه جهتى بوده ، در اين روايت هم از جواب فهميده مىشود كه سائل از حرام شدن جاريه و نشدن آن بر پدر سؤال كرده است ، منشأ امر ما در به پسر هم همين بوده كه در برخى روايات موطوئه ابن را بر اب محرم دانسته ، مادر با اين عمل مىخواسته جاريه بر شوهرش حرام شود . - كلمهء " لا يحرم " در پاسخ امام « عليه السلام » ظاهراً از باب تفعيل است " لا يُحرِّم " و از باب ثلاثى مجرد لا يَحْرُمُ نيست ، و گرنه مناسب بود : " تلك " و مانند آن از كلمات مؤنث به عنوان فاعل ذكر مىشد . در روايت " قال سألته " به كار رفته ، سؤالات سماعه ( كه معمولًا با ضمير در روايات نقل شده ) به طور متعارف از امام صادق « عليه السلام » است ، ولى در اينجا چنين نيست بلكه ممكن است از امام كاظم « عليه السلام » باشد و حضرت با نقل روايتى در مشابه اين مسأله از امام صادق « عليه السلام » پاسخ داده‌اند و ممكن است " قال سألته " به معناى " قال زرعة سألت سماعة " باشد و سماعه در پاسخ زرعه ، روايتى از امام صادق « عليه السلام » نقل كرده است [ ر . ك . ملاذ الاخيار ج 13 ، ص 346 ] موضوع اين روايت زناى بعد از مالك شدن جاريه است و موضوع دو روايت قبل ، زناى قبل از ازدواج ، به هر حال در هر سه استبراء را لازم دانسته ، البته در اين

--> ( 1 ) وسائل 21 : 167 / 26808 ، باب 55 ، از ابواب نكاح العبد و الاماء ، ح 3 .